به گزارش روابط عمومی مرکز بهبود کسب‌وکار، نخستین نشست کارگروه تدوین الگوی مدیریت انرژی (برق، آب و گاز) برای واحدهای صنعتی، با تمرکز بر راهکارهای مدیریت مصرف در شرایط ناترازی انرژی، بر توسعه کنتورهای هوشمند، رفع موانع اجرایی و تعیین سازوکاری منسجم برای هوشمندسازی بخش صنعت در تاریخ 27 تیرماه برگزار شد. در این نشست، نمایندگان دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی، ضمن بررسی چالش‌های موجود، بر ضرورت بهره‌گیری همزمان از ظرفیت تولیدکنندگان داخلی و واردات برای تأمین نیاز کشور اتفاق‌نظر داشتند.

این نشست با حضور نمایندگان شرکت توانیر، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان بازرسی کل کشور، شرکت مهندسی توسعه گاز ایران، سندیکای صنعت برق ایران و فعالان بخش خصوصی برگزار شد و موضوع «بهینه‌سازی مصرف انرژی از طریق توسعه کنتورهای هوشمند» در دستور کار قرار گرفت.

کنتورهای هوشمند؛ حلقه مفقوده مدیریت مصرف انرژی

در این نشست، نبود کنتورهای هوشمند کنترل‌پذیر در بسیاری از واحدهای صنعتی، بدهی دولت به تولیدکنندگان داخلی، نبود برنامه منسجم برای توسعه این تجهیزات و چالش‌های مربوط به واردات، از مهم‌ترین موانع توسعه هوشمندسازی عنوان شد. حاضران تأکید کردند بدون رفع این موانع، مدیریت هوشمند مصرف انرژی در بخش صنعت با دشواری روبه‌رو خواهد بود.
سندیکای صنعت برق: تولید داخل باید محور باشد

نماینده سندیکای صنعت برق ایران با اشاره به دو دهه تجربه اجرای پروژه‌های هوشمندسازی، ظرفیت تولیدکنندگان داخلی را قابل اتکا دانست؛ اما تصریح کرد که تأخیر در اجرای برنامه‌ها باعث شده ظرفیت موجود پاسخگوی نیاز فوری کشور نباشد.

به گفته وی، در کنار حمایت از تولید داخل، استفاده هدفمند از واردات نیز باید در دستور کار قرار گیرد تا با مشارکت بخش خصوصی، نیاز کشور به کنتورهای هوشمند حداکثر طی دو سال آینده تأمین شود.

  بخش خصوصی: نبود متولی واحد، اجرای طرح را کند کرده است

نمایندگان بخش خصوصی با اشاره به خسارت‌های ناشی از خاموشی‌های بدون برنامه برای صنایع، نبود متولی مشخص برای اجرای پروژه هوشمندسازی را یکی از مهم‌ترین چالش‌های موجود عنوان کردند.

آن‌ها خواستار تعیین یک نهاد مسئول برای راهبری این پروژه، تسریع در فرآیندهای اداری و استفاده بیشتر از ظرفیت بخش خصوصی در تجهیز واحدهای صنعتی شدند و تأکید کردند مدیریت مصرف انرژی بدون برنامه‌ریزی دقیق و اطلاع‌رسانی مناسب، هزینه‌های سنگینی به تولید تحمیل می‌کند.
توانیر: هفت میلیون کنتور هوشمند نصب شده است

نماینده توانیر با ارائه گزارشی از روند اجرای طرح هوشمندسازی اعلام کرد تاکنون حدود هفت میلیون کنتور هوشمند در کشور نصب شده و برنامه این شرکت افزایش این تعداد به ۱۲ میلیون دستگاه است.

به گفته وی، از سال ۱۴۰۱ تمامی کنتورهای نصب‌شده در شبکه برق از نوع هوشمند و تولید داخل بوده‌اند و اولویت نصب نیز ابتدا برای بخش صنعت و سپس بخش کشاورزی در نظر گرفته شده است.
وی در عین حال تأکید کرد که کنتور هوشمند به‌تنهایی راه‌حل ناترازی انرژی نیست و مدیریت پایدار مصرف، در کنار توسعه ظرفیت تولید برق، می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه کمک کند.
اختلاف نظر درباره آمار و نیاز واقعی بازار

در بخشی از نشست، نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت ظرفیت تولید داخلی کنتورهای هوشمند را حدود پنج میلیون دستگاه و نیاز کشور را حدود ۱۰ میلیون دستگاه اعلام کرد و از صدور مجوز واردات برای یک دوره دو ساله خبر داد.

وی همچنین آمار اعلام‌شده از سوی توانیر درباره تعداد کنتورهای نصب‌شده را مورد تأیید قرار نداد و مسئولیت تأمین ارز واردات را بر عهده بانک مرکزی دانست؛ موضوعی که با درخواست بخش خصوصی برای شفاف‌سازی روند تخصیص ارز همراه شد.

صنعت گاز؛ هوشمندسازی هنوز در اولویت نیست

نماینده شرکت مهندسی توسعه گاز ایران نیز با اشاره به چالش‌های فنی و الزامات ایمنی، اعلام کرد اجرای گسترده طرح هوشمندسازی کنتورهای گاز در شرایط فعلی به دلیل هزینه‌های بالا و ملاحظات پدافند غیرعامل در اولویت قرار ندارد.

جمع‌بندی؛ حرکت به سمت مدیریت هوشمند انرژی

در پایان این نشست، اعضای کارگروه بر ضرورت رفع ابهام‌های موجود در حوزه تولید، واردات، تأمین و نصب کنتورهای هوشمند تأکید کردند و مقرر شد این موضوع در جلسات تخصصی آینده با جزئیات بیشتری بررسی شود. همچنین بر استفاده حداکثری از ظرفیت بخش خصوصی، حمایت از تولیدکنندگان داخلی، طراحی مشوق‌های سرمایه‌گذاری و تدوین یک برنامه منسجم برای مدیریت مصرف انرژی در بخش صنعت تأکید شد؛ رویکردی که می‌تواند در کنار توسعه زیرساخت‌های برق، به کاهش آثار ناترازی انرژی بی‌انجامد و به فعالیت واحدهای صنعتی کمک کند.